Wiosna w pracy – nowy sezon, nowe zagrożenia

Koniec zimy to moment, w którym wiele firm wznawia prace na zewnątrz lub intensyfikuje produkcję po spokojniejszych miesiącach. Budowy ruszają z pełną mocą, firmy porządkowe i ogrodnicze rozpoczynają sezon, zakłady produkcyjne otwierają bramy hal po zimowej przerwie. Zmiana warunków pracy z zimowych na wiosenne wymaga przeglądu wyposażenia ochronnego, oceny stanu technicznego odzieży roboczej i przygotowania pracowników na zagrożenia charakterystyczne dla tej pory roku.

Wiosna przynosi zmienne warunki pogodowe – rano mróz, w południe 15°C, po południu deszcz. Mokre i błotniste podłoże zwiększa ryzyko poślizgnięcia. Dłuższe dni zachęcają do wydłużania zmian, co rodzi zmęczenie i spadek koncentracji. Te czynniki składają się na statystyczny wzrost wypadków przy pracy w miesiącach marzec–maj, widoczny co roku w raportach GUS.

Przegląd odzieży roboczej po sezonie zimowym

Zima to okres intensywnego zużycia odzieży roboczej. Kurtki ocieplane, rękawice zimowe, obuwie narażone na sól drogową i wilgoć – po kilku miesiącach użytkowania wymagają rzetelnej oceny stanu technicznego. Przegląd warto przeprowadzić zanim odzież trafi na przechowanie do następnego sezonu.

Przy odzieży zimowej sprawdzamy przede wszystkim stan zamków błyskawicznych, które są najczęstszym punktem awarii. Zamek, który się zacina lub rozchodzi, eliminuje kurtkę z użycia szybciej niż przetarcie materiału. Następnie oceniamy szwy – naprężone przez grubszą ocieplinę, po sezonie mogą być częściowo rozparte. Trzeci element to ocieplina: polar lub watolina, która po wielu praniach traci objętość i właściwości izolacyjne.

Odzież, która przejdzie przegląd, powinna być wyprana, wysuszona i złożona do przechowywania w suchym, przewiewnym miejscu. Odzież uszkodzona – wycofana i zastąpiona nową przed kolejnym sezonem zimowym. Odkładanie decyzji o wymianie skutkuje tym, że w październiku brakuje budżetu lub dostawca ma wydłużone terminy.

Wymiana środków ochrony indywidualnej

Przepisy nie narzucają sztywnych terminów wymiany ŚOI – to pracodawca określa zasady w regulaminie pracy lub tabeli norm przydziału. Wiosna jest jednak naturalnym momentem na bilans. Rękawice, które zimą zużywały się szybciej przez kontakt z solą i mrozem, mogą wymagać wymiany. Obuwie robocze, które przez cztery miesiące moczyło się w śniegu i błocie, traci właściwości wodoodporne i amortyzujące.

Ochrona głowy zasługuje na szczególną uwagę. Hełmy ochronne mają określony przez producenta termin użytkowania – zwykle 4–5 lat od daty produkcji, niezależnie od intensywności użycia. Tworzywo sztuczne degraduje się pod wpływem promieniowania UV, które wiosną zaczyna być intensywniejsze. Hełm, który wizualnie wygląda dobrze, po przekroczeniu terminu eksploatacji nie gwarantuje ochrony przed uderzeniem.

Ochrona oczu to kolejny element sezonowy. Okulary ochronne z filtrem UV przydadzą się pracownikom na zewnątrz już od marca – wiosenne słońce potrafi być intensywne, a odbicia od mokrych powierzchni i jasnych elewacji wzmacniają ekspozycję na UV. Zarysowane lub pożółkłe soczewki pogarszają widoczność i powinny być wymienione.

Odzież na zmienne warunki wiosenne

Największym wyzwaniem wiosny jest dobór odzieży do temperatury, która zmienia się w ciągu jednego dnia o kilkanaście stopni. Rano na budowie może być 2°C, a w południe – 16°C. Jedynym skutecznym rozwiązaniem jest system warstw, pozwalający zdjąć lub dodać element ubioru w zależności od potrzeb.

Warstwa bazowa z materiału termoaktywnego odprowadza wilgoć od ciała. Warstwa środkowa – polar lub softshell – izoluje termicznie. Warstwa zewnętrzna chroni przed wiatrem i deszczem. Kurtka typu softshell, łącząca wiatroszczelność z oddychalnością, jest idealnym wyborem na wiosnę – chroni przed porywistym wiatrem i lekkim deszczem, nie przegrzewając ciała podczas intensywnej pracy.

Kamizelka robocza to niedoceniany element wiosennej garderoby. Izoluje tułów, pozostawiając ramionom pełną swobodę ruchów. Przy pracy wymagającej precyzji – montażu, wiązaniu zbrojenia, obsłudze narzędzi – kamizelka jest wygodniejsza niż gruba kurtka. Modele z odzieży ostrzegawczej łączą ocieplenie z widocznością, co jest istotne przy pracy przy drogach w krótkie wiosenne wieczory.

Zagrożenia typowe dla prac wiosennych

Mokre i błotniste podłoże po roztopach to główna przyczyna poślizgnięć na budowach i terenach zewnętrznych. Obuwie robocze z głębokim bieżnikiem klasy S3 z profilem antypoślizgowym SRC radzi sobie z błotem znacznie lepiej niż lżejsze modele S1. Warto sprawdzić stan bieżnika po zimie – zużyta podeszwa na mokrym podłożu to przepis na upadek.

Alergie i pylenie roślin to zagrożenie, o którym rzadko mówi się w kontekście BHP, a które dotyka wielu pracowników zewnętrznych od marca do maja. Pracownicy z alergią powinni mieć dostęp do półmasek filtrujących P1 lub P2, które zatrzymują pyłki roślinne. Dla pracowników zieleni miejskiej, leśników i rolników to nie kwestia komfortu, lecz zdolności do pracy.

Kleszcze aktywują się już przy temperaturze 5–7°C, czyli często już w marcu. Pracownicy leśni, ogrodnicy i budowlańcy na terenach zielonych powinni nosić odzież zakrywającą nogi i ręce, z nogawkami wpuszczonymi w obuwie. Po każdej zmianie w terenie zielonym konieczna jest kontrola ciała. Pracodawca powinien zapewnić dostęp do środków odstraszających kleszcze i pęsety do ich usuwania w apteczce zakładowej.

Przygotowanie pracowników sezonowych

Wiosna to czas zatrudniania pracowników sezonowych – na budowach, w rolnictwie, ogrodnictwie i turystyce. Każdy nowy pracownik, nawet zatrudniony na tydzień, musi przejść szkolenie wstępne BHP przed dopuszczeniem do pracy. Pracodawca jest zobowiązany zapewnić mu odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej odpowiednie do stanowiska – nie wolno dopuścić do pracy osoby bez wyposażenia.

Szkolenie powinno obejmować nie tylko ogólne zasady BHP, ale też zagrożenia specyficzne dla sezonu: pracę w zmiennych warunkach pogodowych, obsługę maszyn po zimowej przerwie, zasady nawadniania i ochrony przed przegrzaniem przy wzrastających temperaturach. Pracownicy sezonowi często mają mniej doświadczenia – tym większa rola instruktażu stanowiskowego.

Dokumentacja przydziału ŚOI musi być prowadzona tak samo skrupulatnie jak dla pracowników stałych. Karta przydziału odzieży i sprzętu ochronnego, podpisana przez pracownika, stanowi dowód spełnienia obowiązku przez pracodawcę i chroni go w razie kontroli PIP lub dochodzenia powypadkowego.

Wiosenny przegląd apteczek i sprzętu ratunkowego

Wraz ze wzrostem aktywności rośnie prawdopodobieństwo zdarzeń wymagających pierwszej pomocy. Apteczki zakładowe po zimie bywają niekompletne – zużyte plastry i bandaże nie zostały uzupełnione, leki odkażające przekroczyły termin ważności, rękawiczki jednorazowe się skończyły. Przegląd apteczek i uzupełnienie braków to zadanie, które warto wykonać na początku marca.

Gaśnice i sprzęt ppoż. również wymagają kontroli po zimie. Gaśnice przechowywane w nieogrzewanych pomieszczeniach mogą stracić ciśnienie przy dużych wahaniach temperatury. Termin przeglądu gaśnic, hydrantów i systemów sygnalizacji pożarowej powinien być dotrzymywany niezależnie od sezonu, ale wiosna jest dobrą okazją do weryfikacji.

Przygotowujesz firmę do sezonu wiosennego? W ofercie Korczak BHP znajdziesz kompletne wyposażenie BHP – od odzieży roboczej przez obuwie ochronne po rękawice, ochronę głowy i oczu. Oferujemy też apteczki zakładowe i sprzęt ppoż. Pomożemy skompletować zamówienie dla całej załogi – skontaktuj się z nami lub odwiedź nasz salon w Łodzi.