Ubiór pracownika ochrony to wymóg ustawowy, nie kwestia wizerunku

W większości agencji ochrony rozmowa o umundurowaniu zaczyna się od budżetu, a kończy na kolorze koszuli. Tymczasem ubiór pracownika ochrony jest przedmiotem konkretnych przepisów ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia i jego niezgodność z prawem może kosztować przedsiębiorcę znacznie więcej niż różnica w cenie między tanią a porządną koszulą. Umundurowanie pełni tutaj funkcję prawną: identyfikuje pracownika, identyfikuje podmiot, który go zatrudnia, i jednocześnie musi wykluczać jakiekolwiek pomylenie go z funkcjonariuszem służby publicznej.

Druga strona tego samego zagadnienia jest czysto praktyczna. Pracownik ochrony spędza w swoim ubiorze dwanaście godzin, często w ruchu, na zmianę wewnątrz ogrzewanego obiektu i na zewnątrz, w każdych warunkach pogodowych. Koszula, która po trzech praniach traci fason, spodnie, które pękają na szwie po miesiącu obchodów, albo obuwie bez amortyzacji przy ośmiu kilometrach dziennie to nie jest oszczędność – to rotacja kadry i koszty ponownego kompletowania zestawu co kwartał.

Art. 20 i 21 ustawy – co dokładnie mówią przepisy

Artykuł 20 ustawy o ochronie osób i mienia nakłada na przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie ochrony osób i mienia obowiązek oznakowania pracowników ochrony w sposób jednolity, umożliwiający ich identyfikację oraz identyfikację podmiotu zatrudniającego. Ten sam artykuł zobowiązuje przedsiębiorcę do zapewnienia noszenia ubiorów umożliwiających identyfikację w przypadku ochrony obszarów i obiektów podlegających obowiązkowej ochronie, a także do wydania pracownikowi legitymacji pracownika ochrony – odpowiednio kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej lub technicznej – zanim zostanie on dopuszczony do wykonywania zadań.

Artykuł 21 dopowiada kwestię wyglądu. Ubiory pracowników ochrony zatrudnionych przez przedsiębiorcę muszą posiadać oznaczenia różniące je w sposób widoczny od mundurów pozostających pod szczególną ochroną lub wprowadzonych na podstawie odrębnych przepisów – czyli od umundurowania Policji, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej czy straży gminnych. Identyfikatory i odznaki pracowników ochrony również muszą wyraźnie różnić się od identyfikatorów i odznak funkcjonariuszy oraz pracowników służb publicznych. Ustawa zawiera także zakaz zasłaniania twarzy w sposób uniemożliwiający lub istotnie utrudniający identyfikację pracownika.

W praktyce oznacza to, że ciemnogranatowa koszula z naramiennikami sama w sobie problemu nie stanowi, ale komplet stylizowany na policyjny, z odznaką w kształcie zbliżonym do służbowej i napisem sugerującym uprawnienia władcze, już tak. Bezpieczna zasada jest prosta: na ubiorze musi być czytelna nazwa lub logo agencji, a oznaczenia muszą jednoznacznie wskazywać podmiot prywatny. Odrębne, znacznie bardziej szczegółowe zasady – z opisem kolorystyki koszul, spodni, kurtek, czapek i obuwia – obowiązują wewnętrzne służby ochrony i wynikają z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 listopada 1998 r. w sprawie wewnętrznych służb ochrony.

Z czego składa się kompletny zestaw

Minimalny komplet całoroczny dla pracownika ochrony fizycznej to zwykle dwie lub trzy koszule z krótkim rękawem, dwie koszule z długim rękawem, dwie pary spodni, bluza lub sweter służbowy, kurtka przejściowa, kurtka zimowa oraz obuwie. Do tego dochodzą elementy identyfikacyjne: identyfikator noszony w widocznym miejscu, naszywki lub hafty z nazwą agencji na piersi i rękawie, w wielu obiektach także opaska lub kamizelka z napisem OCHRONA.

Proporcja jest ważna. Agencje, które kupują jedną koszulę na pracownika, wymuszają pranie po każdej zmianie i skracają żywotność materiału o połowę. Zestaw trzech koszul roboczych na osobę wychodzi taniej w skali roku niż wymiana pojedynczych sztuk co kilka miesięcy, a przy tym utrzymuje jednolity wygląd zespołu – co przy kontraktach z klientami korporacyjnymi bywa zapisane wprost w umowie o świadczenie usług ochrony.

Koszule i bluzy – element najczęściej niedoceniany

Koszula służbowa to element widoczny na pierwszym miejscu i najszybciej zużywający się. Kluczowy jest skład materiału. Czysta bawełna jest przyjemna w kontakcie ze skórą, ale mocno się gniecie i wolno schnie, co przy pracy zmianowej jest realnym problemem. Mieszanki poliestrowo-bawełniane w proporcji około 65/35 utrzymują fason przez całą zmianę, szybciej schną i lepiej znoszą częste pranie w temperaturze 60°C, wymaganej przy odzieży używanej codziennie przez różne osoby w systemie rotacyjnym.

Warto zwrócić uwagę na detale konstrukcyjne, które odróżniają koszulę służbową od zwykłej koszuli biurowej: wzmocnione naramienniki, dodatkowe kieszenie z patkami na dokumenty i notatnik, pętle na mikrofon radiotelefonu, wykończenie szwów pozwalające na naszycie emblematów bez zniekształcania materiału. Na chłodniejsze miesiące rolę warstwy pośredniej pełni bluza polarowa lub sweter służbowy w kolorze zgodnym z kolorystyką agencji – element, który pracownik zakłada i zdejmuje kilka razy dziennie przy przechodzeniu między obiektem a terenem zewnętrznym.

Spodnie i obuwie – trwałość w pracy patrolowej

Pracownik ochrony obiektowej pokonuje w czasie zmiany od kilku do kilkunastu kilometrów. Spodnie muszą znieść ruch, przykucanie, wchodzenie po drabinach i schodach technicznych, a przy patrolach zewnętrznych także wilgoć i błoto. Sprawdzają się modele o gramaturze 240–280 g/m² z domieszką elastanu na poziomie kilku procent, ze wzmocnieniami w kroku i na kolanach oraz kieszeniami cargo, które nie odstają przy siedzeniu w wartowni.

Obuwie jest odrębnym tematem. Na stanowiskach bez zagrożenia mechanicznego wystarcza obuwie zawodowe klasy O, natomiast wszędzie tam, gdzie pracownik wchodzi na teren zakładu produkcyjnego, magazynu wysokiego składowania czy placu budowy, konieczne jest obuwie ochronne z podnoskiem, najczęściej w klasie S3 z podeszwą antypoślizgową. Przy pracy patrolowej znaczenie ma amortyzacja pięty i oddychalność cholewki, bo osiem godzin marszu w sztywnym, nieoddychającym bucie kończy się otarciami i zwolnieniem lekarskim.

Oznakowanie firmowe – haft czy nadruk

Nazwa i logo agencji nanoszone są najczęściej haftem komputerowym albo nadrukiem termotransferowym. Haft jest trwalszy, znosi kilkadziesiąt cykli prania bez utraty wyrazistości i lepiej wygląda na koszuli oraz kurtce – to rozwiązanie domyślne dla elementów noszonych na co dzień. Nadruk sprawdza się na dużych powierzchniach, takich jak napis OCHRONA na plecach kurtki lub kamizelki, gdzie liczy się czytelność z odległości, a nie faktura wykończenia.

Praktyczna wskazówka przy kompletowaniu: emblematy naszywane na rzep zamiast na stałe pozwalają używać tej samej odzieży przy zmianie kontraktu lub przy pracownikach oddelegowanych na inny obiekt. To rozwiązanie znacząco obniża koszt obsługi kilku umów jednocześnie, zwłaszcza w agencjach obsługujących kilkanaście lokalizacji o różnych wymaganiach klienta.

Jak zaplanować zaopatrzenie agencji

Podstawą jest tabela przydziału powiązana ze stanowiskiem i rodzajem obiektu, analogiczna do tabeli norm przydziału odzieży roboczej wymaganej Kodeksem pracy. Powinna określać skład kompletu, przewidywany okres używalności każdego elementu i moment wymiany. Do tego dochodzi ewidencja wydania z podpisem pracownika – dokument potrzebny zarówno przy rozliczeniu przy zakończeniu zatrudnienia, jak i przy kontroli warunków realizacji umowy przez klienta.

Osobna kwestia to rozmiarówka. Przy zespole liczącym kilkadziesiąt osób i dużej rotacji sensowne jest utrzymywanie zapasu w najczęściej występujących rozmiarach, tak aby nowy pracownik mógł otrzymać komplet w dniu rozpoczęcia pracy, a nie po dwóch tygodniach oczekiwania na dostawę. Warto też trzymać się jednej serii odzieży przez cały okres obowiązywania kontraktu – zmiana producenta w połowie roku oznacza różnice w odcieniu granatu widoczne z kilku metrów i zespół, który przestaje wyglądać jednolicie.

W ofercie Korczak BHP znajdziesz kompletną odzież dla służb ochrony – koszule służbowe z krótkim i długim rękawem, spodnie o wzmocnionej konstrukcji, bluzy, polary i kurtki w kolorystyce dopasowanej do umundurowania agencji. Sprawdź kategorię odzież dla pracowników ochrony na korczak.com.pl. Doradzimy w doborze rozmiarówki dla całego zespołu i pomożemy zaplanować zaopatrzenie tak, aby komplet dla nowego pracownika był dostępny od pierwszego dnia służby.